UltimaJapan

Edukacja w Japonii PDF Drukuj Email
Wpisany przez Ayene   
Wtorek, 11 Sierpień 2009 10:00

Cz?sto nie zdajemy sobie sprawy z edukacyjnych ró?nic w Japonii i w Europie. Poprzez ogl?danie anime (czytanie mangi), zw?aszcza zapoznaj?c si? z ?yciem bohaterów w wieku szkolnym, mo?emy wykszta?ci? sobie ogólny zarys japo?skiego systemu nauczania. Sprawa jest jednak bardziej z?o?ona, a wiadomo?ci na ten temat jakie posiada przeci?tny fan orientalnej kultury bardzo okrojone. Mam nadziej?, ?e niniejszy artyku? roz?wietli nieco w?tek szkolnictwa w Japonii.


Szko?a Ritsumeikan w Kyoto



I. SYSTEM

Podobnie jak wprowadzono w Polsce w Japonii od dawna istnieje czteroetapowa struktura systemu edukacji: szko?a podstawowa (6 lat), gimnazjum (3), liceum (3) i studia. Przed szko?? podstawow? dzieci w wieku 3-6 lat posy?ane s? do przedszkoli, stopie? wy?szy – szko?a podstawowa – gromadzi ju? dzieci od 7 do 11, gimnazjum – od 12 do 14, liceum – od 15 do 18.

Po sko?czeniu gimnazjum nie ma obowi?zku dalszej nauki. Mimo to przesz?o 95 % Japo?czyków próbuje swych mo?liwo?ci w dostaniu si? do liceów, które jak w ka?dym pa?stwie maj? ró?ne wymagania i poziom w rankingu.


II. ROK SZKOLNY

Rozpoczyna si? 1 kwietnia i trwa do 31 marca. W wi?kszo?? szkó? podstawowych i gimnazjalnych podzielony jest na 3 trymestry (??cznie 190 dni). W przypadku szkó? wy?szych najcz??ciej spotyka si? podzia? na semestry (równie? system wrzesie?-pa?dziernik). M?odzie? i dzieci ucz?szczaj? do szko?y w dni powszednie (od poniedzia?ku do pi?tku), cho? do nie tak dawna równie? w soboty.

Co za? tyczy si? wakacji - trymestry oddzielone s? dwiema krótkimi przerwami (wiosn? i zim?), za? letnie wakacje trwaj? tylko miesi?c, co z perspektywy europejskiego ucznia mo?e by? nieco bolesne ^^.


III. KLASY I SALE

Zaliczenie roku odbywa si? na zasadzie przej?cia z klasy do klasy. Ka?dy ucze? zdaje niezale?nie od tego, co robi? podczas ca?ego roku szkolnego. Rozliczenie jego wiedzy nadchodzi z chwil? sk?adania egzaminów ko?cowych.

Ka?dy rocznik dzieli si? na 45 (lub wi?cej) osobowe klasy. Ka?da grupa ma swojego gospodarza i samorz?d uczniowski, podobnie jak ca?y rocznik.


Uczniowie szko?y podstawowej



Zapewne niejednokrotnie zaobserwowali?cie charakterystyczny sposób oznakowania klas - 1-1, 1-2, 2-2, 2-4, itd. lub (co cz?sto spotykane jest w szko?ach podstawowych) - 1-A, 2-B. Pierwsza w cyfr oznacza rocznik, druga - klas? (grup?) tego rocznika. Klasy – kumi – w ten sposób oznaczone czytamy – 1-1 – „ichi nen ichi kuni”, 2-3 – „ni nen san kuni” etc.

Ka?da grupa (klasa) ma przyporz?dkowan? swoj? sal?, w której sp?dzaj? wi?kszo?? szkolnego dnia - od sali do sali „kursuj?” tylko nauczyciele. Biurka szkolne przydzielane s? na pierwszych zaj?ciach. Najcz??ciej maj? podnoszony blat, pod którym mo?na schowa? podr?czniki, zeszyty, przyrz?dy do kaligrafii i ca?? reszt? ekwipunku ucznia. Na ko?cu sal ulokowane s? rz?dami szafki, które przeznaczone s? do strojów na zaj?cia sportowe.


IV. EGZAMINY

Charakterystyczne dla japo?skiego systemu edukacji s? egzaminy wst?pne do szkó? (licea, studia oraz niektóre gimnazja i szko?y podstawowe). Zwa?ywszy na postawione wymagania, m?odzie? ju? od wczesnych lat m?odo?ci pobiera dodatkowe nauki dzi?ki lekcjom nadprogramowym w szko?ach dodatkowego przygotowania, zwanych juku. W wi?kszo?ci s? to szko?y niedzielne lub wieczorowe.

Pocz?tek nowego semestru to zazwyczaj trzy dni testów, co oznacza, ?e w zasadzie ca?y czas wolny (wakacji czy przerw mi?dzysemestralnych) uczniowie po?wi?caj? na nauk?. St?d niezmiernie rzadkim widokiem s? tury?ci - ci stereotypowi z aparatami – w towarzystwie swoich dzieci. Ju? pewnie rozumiecie, czym jest to spowodowane ;)


V. HARMONOGRAM LEKCJI

Rozk?ad lekcji w szkole jest dwufazowy: przed po?udniem cztery powa?niejsze lekcje, godzinna przerwa na lunch i seria popo?udniowa, nieco l?ejsza: j?zyki, sztuka i du?o sportu.


Lunch w jednej z japo?skich szkó?



Uczniowie podczas swojej pocz?tkowej edukacji zapoznaj? si? z j?zykiem japo?skim (równie? z jego staro?ytn? odmian?), kaligrafi?, arytmetyk?, naukami przyrodniczymi i spo?ecznymi, muzyk?, sztuk? (plastyk?), wychowaniem fizycznym i zaj?ciami domowymi.

W wy?szych klasach liczba tych przedmiotów wzrasta - nast?puje podzia? ju? nauczanych, a tak?e dochodz? nowe. Przyk?adowo wyk?adany w gimnazjum przedmiot nauki przyrodnicze, w liceum dzieli si? na osobne przedmioty, takie, jak: chemia, fizyka, biologia i archeologia. Wiedza o spo?ecze?stwie dzieli si? z kolei na histori?, geografi?, prawo i administracj?. Du?y nacisk k?adzie si? na j?zyki obce.

Pocz?tek dnia w szkole oznajmia g?o?ny gong, który jest identyczny w ca?ej Japonii. Wi?kszo?? szkó? rozpoczyna dzie? o 8:15 i ko?czy o 16:30.


VI. KLUBY

Przynajmniej raz w tygodniu uczniowie spotykaj? si? w klubach szkolnych. S? to dodatkowe zaj?cia popo?udniowe, a przynale?no?? do nich nie jest obowi?zkowa. Oferuj? zaj?cia przede wszystkim sportowe lub dzia?alno?? kulturaln?, m.in. kluby kulinarne, fanów mangi, angielskiego i inne. Mo?na nale?e? do kilku klubów jednocze?nie, cho? jest to do?? trudne ze wzgl?du na ograniczony i cenny czas.


VII. MUNDURKI

S? one niezaprzeczalnie jedn? z charakterystycznych cech szkó? japo?skich zarówno publicznych, jak i prywatnych. Ich wygl?d jest ju? spraw? indywidualn?, cho? powtarzan? w kwestii dolnej partii – mam na my?li spodnie dla ch?opców i spódniczki dla dziewcz?t. W szko?ach publicznych uczniowie wprowadzaj? ró?nego rodzaju „udziwnienia” i ozdoby – kolorowe skarpetki ^^, kokardy we w?osach, ?a?cuszki na plecakach, plakietki, naklejki i wiele innych. Tego typu korekty ubioru nie s? dozwolone z szko?ach prywatnych. Nie dopuszczalne jest farbowanie w?osów, makija?, itd.


Przyk?adowe japo?skie mundurki



VIII. KALIGRAFIA

Pierwszy kontakt z japo?sk? pisowni? dzieci maj? ju? w szkole podstawowej. Z perspektywy europejczyka alfabet japo?ski (kana i kanji) s? nie do?? ?e mylone z chi?skim, to trudne do zapami?tania. Nale?y jednak wzi?? pod uwag? fakt, ?e nauka kanji u japo?skich dzieci wygl?da zupe?nie inaczej ni? na studiach w innych krajach (kierunek japonistyka). Zapewne przypominacie sobie swoje pierwsze do?wiadczenia z alfabetem polskim – bodaj?e pierwsza klasa szko?y podstawowej – poznawanie literki „a” odbywa?o si? w taki oto sposób --> pisanie w rz?dzie, poznawanie przedmiotów rozpoczynaj?cych si? na literk? „a”, zabawy w grupach, wymawianie, itd. Pomy?lcie teraz, ?e Japo?czycy robi? to w sposób bardzo podobny, zamiast kartek w linie u?ywaj? czystych i dodatkowo po?wi?caj? na rysowanie znaczka lekcj? plastyki, za? najlepsze swoje prace przypinaj? na szkoln? tablic?.

Nauka kaligrafii w pó?niejszym etapie uwzgl?dnia ró?ne poziomy wtajemniczenia. Podobnie jak w sztukach walki s? to stopnie „kyu” – od 10 (najni?szego) do 1 (najwy?szego). Egzaminy na wy?szy poziom zatwierdzane s? przez japo?skie Ministerstwo O?wiaty i Nauki. Lekcje wówczas nie polegaj? tylko i wy??cznie na pisaniu, ale równie? na relaksie i godzinach po?wi?conych na wewn?trzne wyciszenie. Przecie? charakter pisma mo?e zdradza? odczucia podczas pisania, a w najlepszym przypadku - nasz? osobowo??.


Lekcja kaligrafii



Sami widzicie, ?e zagadnienie dotycz?ce japo?skiej edukacji jest bardzo z?o?one. Powy?szy artyku? mia? za zadanie poniek?d przybli?y? kwesti? szkolnictwa, lecz ze wzgl?du na moje do?wiadczenia (czytaj brak do?wiadcze?) nie potrafi? przekaza? Wam w?asnych odczu? z nim zwi?zanych. Mo?e poza podzia?ami roku szkolnego na trymestry, gdy? chodzi?am do szko?y o ameryka?skim profilu (brzmi cudacznie, wiem ^^).

Pozdrawiam Mi?o?ników Kraju Kwitn?cej Wi?ni.

Zmieniony: Piątek, 16 Wrzesień 2011 13:54